db#3 Emozio-diseinua

“... geroz eta zailagoa da desberdina izatea...”

enpresa oso desberdinen artean geroz eta gehiago errepikatzen den esaldia da eta aurrez aipatu den moduan, Camper, Apple, Ikea, Philips, Coca-Cola, BMW, Audi, Alessi, Bang & Olufsen eta beste enpresa batzuek jada badakite. Arazoa ezagutzen dute eta duela urte asko garatu zituzten hori konpontzeko tresna egokiak. Eta horien guztien emaitzaren eta gaur egun marka horien inguruan dugun pertzepzioa positiboaren arabera, diseinu emozionalak bere emaitza izan du. Guztiek ez dute ibilbide bera izan baina helburua komuna da: balioak transmititzen dituen marka bat sortu eta pertsonekin lotura emozional bat ezartzea.

Umorea, sustraiak, demokratizazioa edo diseinuaren esklusibotasuna bezain kontzeptu desberdinak elkartu egiten dira marka horien historian. Horiek guztiek produktuaren diseinu on bat dutela suposatzen da, bere lehiakideetariko askok lortu ez duena, baina horrez gain balio horiek beren publiko objektiboari transmitituz desberdintzea lortu dute. Eta publiko horrek, era berean, oraindik pertsona gehiago lotzea lortu du.

Marketineko guruek esaten dute marka handiak bakarrik direla balio, emozio eta erlazioen mundu bat eskaintzeko gai, baina gure iritziz hori ez da guztiz egia. Aipaturiko enpresetariko batzuk oraindik txikiak ziren hori guztia eskaintzen zutenean; izan ere, gutariko askok ezagutzen ditugu hori eskaintzen duten enpresa txikiak (hotelak, arropa-firmak, dendak…).

Enpresa txiki horiek aipaturiko marketatik desberdintzen dituen gauza bakarra oihartzuna da edo produktua pertsona gehiagori ezagutzera emateko eskuragarri dauden baliabideak. Hori ukatzea marka handiei beren hastapenetatik egindako ibilbidea ez aitortzea bezala izango litzateke.

Ikea sortu eta balio batzuei estu lotutako ibilbide luzea egin duen enpresaren adibide ona da; 1943an sortu zuen Ingvar Kampradek Suedian altzariak katalogo bidez saltzen zituen enpresa gisa eta mundu erdiko etxeetan sartzea lortu du sinpletasunaren eta goxotasunaren alde egiten duen estetika eskandinaviarrarekin.

Baina, zein dira bere arrakastaren gakoak? Zalantzarik gabe Ikea fenomenoa bere bezeroekin duen konplizitatea indartzen duen “erosketako esperientzian” oinarritzen da. Eta noski, beste argudio handi bat diseinua kostuen politika oso zentzudunarekin demokratizatzea da. Autozerbitzua, autogarraioa eta automuntaketa: altzariak biltegitik etxera desmuntatutako pakete lauetan eramateak kostuak % 70 murrizten ditu.

Ingvar Kamprad-ek argi dauka diseinuaren funtsa inguruko gabeziak arretaz begiratu eta gure bizitza erosoago bihurtuko duten irtenbideak bilatuz gabezia horiek ezabatzean datzala. Oso jarrera praktikoa da, Eskandinaviako tradizioarekin guztiz bat datorrena.

Planteamendu horri kontrajarrita adieraz dezakegu Bang & Olufsen, Ikea bezala, diseinuaren aldeko apustua egiten duen enpresa eskandinaviarra… eta hor amaitzen dira bien ezaugarri komunak. B&O, bere prestazioetatik haratago, stylingeko ariketa gisa azaltzen baita. Material finak diseinu sofistikatuaren zerbitzura, poltsiko gutxiren eskura dagoen luxuzko produktu bat eskaintzen duena. B&O ekipo bat edo Eamesek diseinatutako aulki bat erostearen arrazoi nagusia ez da erosotasuna, ematen duen irudia baizik. Diseinuaren ikuspegian artetik gehiegi desberdintzen ez den luxua da.